Thứ Hai, 9 tháng 12, 2019

Chữa ho do cảm mạo với dứa gai

Dứa gai còn có tên là dứa dại, dứa gỗ. Là loại cây nhỏ, cao 1 - 2m, thân có rễ phụ dài. Lá mọc tụ hợp ở ngọn, hình dải hẹp, cứng, mép và gân giữa có gai cứng. Cụm hoa gồm hoa đực và hoa cái. Quả to khi chín màu vàng.

Theo kinh nghiệm dân gian, nhiều bộ phận của cây dứa dại được sử dụng làm thuốc, rễ thu hái quanh năm. Loại rễ non chưa bám đất càng tốt, đào về rửa sạch, thái mỏng, phơi khô. Ngọn non thu hái vào mùa xuân, dùng tươi hay sấy khô.

Theo y khoa cựu truyền, lá dứa gai có vị cay đắng, thơm, có tác dụng sát khuẩn, hạ nhiệt làm long đờm, lợi niệu. Rễ dứa gai được sử dụng làm thuốc nhiều hơn, có vị ngọt nhạt, tính mát, công hiệu lương huyết, lợi tiểu. ngoại giả, hoa vị ngọt, tính lạnh, có công dụng thanh nhiệt, lợi thủy, trừ thấp nhiệt, chỉ nhiệt tả.

Một số bài thuốc theo kinh nghiệm

Bài 1: Chữa đau đầu mất ngủ: Rễ dứa gai 20g, sao thơm, cho vào ấm đổ 500ml nước sắc nhỏ lửa còn 300ml nước chia 2 lần uống trong ngày. Uống thuốc còn ấm, 15 ngày 1 liệu trình.

Bài 2: tương trợ điều trị sỏi tiết niệu: Rễ dứa gai hoặc quả dứa gai 12g, hạt quả chuối hột 12g, rễ cỏ tranh 12g, bông mã đề 10g, kim tiền thảo 20g, rễ cây lau 12g. bít tất cho vào ấm đổ 800ml nước sắc nhỏ lửa còn 300ml nước chia 2 lần uống trong ngày. Uống thuốc trước bữa ăn, 15 ngày càng liệu trình.

Bài 3: Chữa tiểu buốt, tiểu ít do nóng: Rễ dứa gai 20g, rễ dứa thơm 20g, cho vào ấm đổ 700ml nước sắc nhỏ lửa còn 300ml nước chia 3 lần uống trong ngày, 15 ngày 1 liệu trình.

Bài 4: Hỗ trợ điều trị viêm cầu thận, phù thũng: Rễ dứa gai 8g (nướng qua), vỏ cây đại (sao vàng), rễ si, rễ cau non, hương nhu, tử tô, hoắc hương mỗi thứ 8g, hậu phác 12g vớ thái nhỏ; sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm 2 lần, 5 ngày 1 liệu trình.

Bài 5: Thanh tâm giải nhiệt: Dùng ngọn non dứa gai 20g, xích tiểu đậu 12g, đăng tâm thảo 12g, búp tre 1 nắm sắc uống. quờ quạng cho vào ấm đổ 500ml nước sắc còn 200ml chia 2 lần uống trong ngày, 5 càng ngày càng liệu trình.

Bài 6: Chữa ho do cảm mạo: Dùng hoa dứa gai 12g, đổ 500ml nước, chia 3 lần uống trong ngày. Uống thuốc còn ấm, uống liền 3 ngày.

Bác sĩ Nguyễn Thúy Anh

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad "thần thánh" này

Rong nho biển còn được gọi là trứng cá hồi xanh hay nho biển có thể dùng như một loại rau cao cấp. Đây là một trong những loài rong biển quý hiếm rất giàu chất dinh dưỡng, được xem là một trong những thần dược chống lại tuổi già và bệnh tật.

Hôm nay mời bạn thử tham khảo cách làm một món salad được kết hợp giữa các loại rau và rong nho với xốt chua ngọt hấp dẫn. Đây không chỉ là món salad thơm ngon mà còn là món ăn đầy dinh dưỡng tốt dáng, đẹp da nữa đấy!

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

vật liệu:

Tôm tươi

Rong nho

Xà lách các loại

Cà chua bi

Cà rốt

Dưa leo

Tùy vào sở thích và khẩu phần ăn mà bạn gia giảm Nguyên liệu nhé!

Xốt salad gồm: Nước tương, nước mắm, giấm đen hoặc chanh, đường, dầu mè, tương ớt, tỏi băm, ớt bột (loại còn mảnh ớt).

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

Cách làm

Rong nho mua về rửa sạch qua nhiều nước để giảm vị mặn, sau đó ngâm vào tô nước đá 15 phút để rong được giòn.

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

Tôm luộc chín rồi ngâm vào nước đá, lột bỏ vỏ, thái làm đôi.

Cà rốt và dưa theo thái sợi ngâm nước đá.

Xà lách rửa sạch để ráo.

Cà chua bi thái đôi.

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

Pha xốt salad:

Cho vào chén 1 muỗng đường, 3 muỗng nước tương, 1 muỗng nước mắm, 2 muỗng nước chanh hoặc giấm đen, 1 muỗng dầu mè, 1 muỗng tương ớt, 1/2 muỗng ớt bột, 1/2 muỗng tỏi băm, trộn đều.

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

Cho vào phần xà lách 2 muỗng xốt, trộn đều rồi cho ra đĩa.

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

Cho vào phần cà rốt, dưa leo, tôm 2 muỗng xốt, trộn đều rồi cho lên phần xà lách lúc nãy.

Xếp cà chua và rong nho lên mặt, rưới phần xốt còn lại lên, trang trí thêm ngò cho đẹp mắt.

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

Thành phẩm

Các loại rau tươi mát phối hợp với rong nho giòn giòn cùng xốt chua ngọt hấp dẫn không chỉ là món salad thơm ngon mà còn là món ăn đầy dinh dưỡng tốt cho dáng và đẹp cho da. Bạn hãy thử ngay nhé!

Chị em muốn đẹp lên mỗi ngày không thể bỏ qua món salad

Trước khi làm đẹp da bằng tế bào gốc để chạy đua chống lão hóa: Hãy nhớ rõ điều này nếu không sẽ thành công cốc!

Xuất hiện vài năm trở lại đây tại Việt Nam nhưng các sản phẩm tế bào gốc giúp chăm chút, làm đẹp da đã gây nên cơn sốt trong thẩm mỹ. phần nhiều đàn bà Việt đều phải đối mặt với những vấn đề do lão hóa như da chảy xệ, xuất hiện nhiều nếp nhăn, lỗ chân lông to và da không đều màu. Điều ấy khiến chị em thèm khát một sản phẩm ưu việt có thể giải quyết vô số những vấn đề thẩm mỹ trên da.

Trước khi làm đẹp da bằng tế bào gốc để chạy đua chống lão hóa: Hãy nhớ rõ điều này nếu không sẽ thành công cốc! - Ảnh 1.

Xuất hiện vài năm trở lại đây tại Việt Nam nhưng các sản phẩm tế bào gốc giúp trông nom, làm đẹp da đã gây nên cơn sốt trong thẩm mỹ.

Đó cũng là lý do mà nhiều năm trở lại đây, nhiều phòng khám da liễu, spa đã và đang sử dụng tế bào gốc để làm đẹp da. Tuy nhiên, nguồn gốc của sản phẩm đến đâu thì rất khó lường khi ngày càng nhiều sản phẩm không rõ xuất xứ hoặc chỉ là dạng tế bào gốc đơn năng chỉ có thể điều trị một vấn đề về da tại từng thời điểm. Chưa kể, giờ các sản phẩm tế bào gốc đang bị bán tràn lan ngoài thị trường, nguy cơ dùng phải hàng giả với cái giá chát đắng là sự thực khó tránh.

Chúng ta sẽ cùng GS Phan Toàn Thắng (Đại học Quốc gia Singapore) đáp những thắc mắc mà nhiều chị em đang có ý định dùng tế bào gốc ngay dưới đây:

Trước khi làm đẹp da bằng tế bào gốc để chạy đua chống lão hóa: Hãy nhớ rõ điều này nếu không sẽ thành công cốc! - Ảnh 3.

Tế bào gốc liệu có hoạt động hiệu quả như những quảng cáo bây giờ?

GS Phan Toàn Thắng cho biết, cơ chế sinh học của tế bào gốc được tóm tắt tại mấy điểm sau:

- Trung hoà các độc tố viêm/oxy hoá.

- Tái sinh và tái hiện các tế bào da và lớp da mới.

- Kích thích các tế bào da chế tiết collagen và các chất nền ngoại bào giúp cho làn da căng bóng.

- Chống lão hoá .

"Riêng đối với tế bào gốc màng dây rốn thì tác dụng chống lão hoá và trung hoà độc tố viêm vượt trội hơn các tế bào gốc thu hồi từ thân trưởng thành. Đơn giản là tế bào gốc dây rốn thu hồi ở 0 tuổi và có thiên chức chống thải miễn nhiễm trong quá trình mang thai", chuyên gia nhấn mạnh.

Chức năng chính của mỹ phẩm tế bào gốc là trẻ hoá và tái tạo, được chế tác ở các dạng dung dịch serum, gel, kem… được dùng sau các trị liệu da như laser, vi kim, lột tẩy hoá chất… hay dùng dưỡng hàng ngày sau rửa mặt và tắm gội.

Trước khi làm đẹp da bằng tế bào gốc để chạy đua chống lão hóa: Hãy nhớ rõ điều này nếu không sẽ thành công cốc! - Ảnh 4.

Chức năng chính của mỹ phẩm tế bào gốc là trẻ hoá và tái hiện, được chế tạo ở các dạng dung dịch serum, gel, kem… được dùng sau các trị liệu da.

sử dụng mỹ phẩm tế bào gốc liệu có nguy cơ bị dị ứng?

Theo GS Phan Toàn Thắng, nếu là mỹ phẩm tế bào gốc chuẩn mực, an toàn, khoa học thì nguy cơ dị ứng gần như không. 3 dòng sản phẩm Calecim, P'Cell và JuviSkinCare đã có bề dày hơn 10 năm lưu hành trên toàn thế giới với nhiều triệu lượt dùng trên làn da của các chủng tộc khác nhau tuyệt đối an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, nếu lần đầu dùng và có làn da nhậy cảm, bạn có thể dùng thử trên một vùng da nhỏ như ở mặt trong cẳng tay để quan sát xem phản ứng dị ứng gì không.

Trước khi quyết định làm đẹp bằng tế bào gốc dù là phương pháp nào, chị em cần lưu ý những điều gì?

Chuyên gia nhấn mạnh, trong trường hợp da dầu, trứng cá đang viêm nhiễm nặng thì không nên dùng. Mỹ phẩm tế bào gốc tuy tốt nhưng không nên lạm dụng dùng quá nhiều hoặc liều cao. thuộc cấp vào lứa tuổi và tình trạng lão hoá của da sẽ có những sản phẩm ăn nhập. Trong thời đại siêu kết nối, các bạn có thể tiếp cận đến các chuyên gia dễ dàng và tiện lợi để có tư vấn tốt nhất.

Trước khi làm đẹp da bằng tế bào gốc để chạy đua chống lão hóa: Hãy nhớ rõ điều này nếu không sẽ thành công cốc! - Ảnh 6.

Chuyên gia nhấn mạnh, trong trường hợp da dầu, trứng cá đang viêm nhiễm nặng thì không nên dùng.

Dùng mỹ phẩm tế bào gốc được dùng cho đối tượng nào? Không dùng cho đối tượng nào?

BS Phan Toàn Thắng khẳng định, dùng các sản phẩm tế bào gốc càng sớm càng tốt giúp phòng suy thoái da do lão hoá. Tuy nhiên, trong các trường hợp suy da lão hoá nặng thì cần phối hợp với trị liệu như laser, vi kim… và cần dùng liều cao hơn các dưỡng chất tế bào gốc.

"Đối với các trường hợp cụ thể, các bạn có thể trực tiếp can dự với chúng tôi qua các kênh online để có được tham mưu chuẩn mực", chuyên gia cho biết thêm.

Ai dễ nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục?

B ệnh lây qua đường tình dục (LTTD) là những bệnh gây thương tổn cốt ở đường sản xuất (âm đạo, tử cung, vòi trứng và buồng trứng ở nữ; dương vật, tinh hoàn ở nam). Hiện có khoảng 20 bệnh LTTD. Các bệnh thường gặp là: lậu, tim la, Chlamydia, sùi mào gà, hạ cam mềm, viêm âm đạo, mụn rộp sinh dục, viêm gan siêu vi B, HIV/AIDS. Một số bệnh LTTD có thể điều trị được như: lậu, giang mai, Chlamydia, , hạ cam mềm, viêm âm đạo. Có bệnh không điều trị được hoặc trị không khỏi hẳn như: HIV/AIDS, viêm gan siêu vi B, mụn rộp sinh dục...

Mầm bệnh ngụ ở dịch nhờn sinh dục, các vết sưng, vết loét, trong máu..., sau đó lây nhiễm qua các vết trầy xước trong khi quan hệ tình dục (tim la, hạ cam mềm), vi khuẩn bám dính vào niêm mạc sinh dục (lậu, sùi mào gà, trùng roi, nấm).

Đối tượng nào dễ nhiễm các bệnh LTTD?

Bất cứ ai đã có quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm bệnh LTTD: Những người có quan hệ dục tình đại, không an toàn. Người có nhiều bạn tình, người hành nghề mại dâm. Người sử dụng ma túy, đặc biệt là thuốc lắc (ectasy). Vị thành niên và thanh niên trẻ từ 15 - 25 tuổi. Phụ nữ cũng có nguy cơ nhiều hơn nam bị nhiễm các bệnh LTTD, nhất là nữ giới trẻ vì tần suất quan hệ tình dục nhiều và bạo dạn hơn nên dễ gây thương tổn cho niêm mạc âm đạo, mở đường cho các bệnh LTTD, nhiễm khuẩn và cả HIV/AIDS xâm nhập.

Ai dễ nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục? Ảnh minh họa

Đa số bệnh LTTD là tiềm tàng, nữ giới thường mắc nhiều hơn nam giới nhưng khó phát hiện hơn, do đó rất hiểm vì không biết mắc bệnh khi nào nên không đi khám bệnh; không biết để ngừa cho người khác nên dễ lây lan ra cộng đồng. Người bệnh thường có tâm lý e sợ, mặc cảm mặc cảm, muốn giấu giếm, khi có dấu hiệu bệnh không muốn đi khám mà tự đi mua thuốc uống nên bệnh không hết hẳn. Các bệnh chữa trị được ngày một ít đi trong khi các bệnh khó trị hoặc không trị khỏi càng ngày càng nhiều hơn.

Cần làm gì để phòng bệnh?

Để phòng bệnh, nên có đời sống tình dục lành mạnh, một vợ một chồng, dùng bao cao su để phòng truyền nhiễm bệnh. Giữ gìn vệ sinh cơ quan sinh dục sạch sẽ. Thăm khám phụ khoa định kỳ, 2 lần/năm để phát hiện bệnh sớm.

Phụ nữ cần phải đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và làm những test (xét nghiệm) trong những cảnh huống sau: Đã có nhiều bạn tình hay bạn tình của mình là người đã có nhiều người thương. Đã từng có quan hệ dục tình với người đã bị bệnh LTTD (bằng chứng là đã có test dương tính với một bệnh LTTD nào đó). Nếu có tiền sử hay bị bệnh LTTD tái diễn thì cũng cần định kỳ làm test phát hiện.

BS. HOÀNG QUYÊN

Chữa mụn nhọt sưng tấy bằng hoa cây gạo

Cây gạo còn gọi bông gạo, mộc miên... là loại cây to cao tới 14-15m và hơn nữa, mọc hoang ở trong rừng, hoặc trồng ở ven đường lấy bóng mát, tại nhiều tỉnh miền Bắc. Lá kép chân vịt với 5-8 lá chét hình mác hay hình trứng, dài 9-15cm, rộng 4-5cm, sớm rụng. Hoa đỏ, nhiều, mọc trên những cànnh nhỏ trước khi có lá non; vào các tháng 3-5 hoa gạo nở rộ đỏ rực màu lửa báo hiệu mùa hè tới. Theo y khoa dân tộc và kinh nghiệm dân gian cây gạo cho các vị thuốc sau:

Hoa cây gạo (mộc miên hoa)

Vị đắng, chát, hơi ngọt, tính bình, có tác dụng làm se, thu sáp, sát khuẩn, tiêu viêm, thông huyết. Người ta thường nhặt những hoa gạo mới rụng, còn vẹn nguyên chưa giập nát, đem về ngắt từng cánh hoa dùng tươi, hoặc phơi nắng nhẹ hay sấy nhỏ lửa cho khô để dùng dần.

Chữa mụn nhọt sưng tấy: Dùng hoa gạo tươi, giã nát, đắp vào nơi nhọt sưng, ngày làm 1-2 lần sẽ hết đau nhức, giảm sưng, mau khỏi.

Chữa tiêu chảy, kiết lỵ: Hoa gạo 20-30g thái mỏng, sao vàng, sắc với 2 bát nước còn nửa bát, chia làm 2 lần uống trong ngày. Hoặc có thể phối hợp với rau má (lượng bằng nhau) thái nhỏ, phơi khô, sắc như trên, khi uống có thể thêm ít đường, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Vỏ cây gạo

Trong vỏ cây có chất nhày. Dân gian thường dùng vỏ tươi cây gạo đem giã nát, bó vào nơi gãy xương. Hoặc dùng 15-20g vỏ cây gạo sao vàng, sắc đặc làm thuốc uống cầm máu, thông tiểu tiện và dùng ngậm chữa đau răng.

Hạt gạo

Trong hạt gạo có 20-25% chất dầu đặc màu vàng. đàn bà sau khi sinh con, ít sữa, dùng 12-15g hạt gạo sắc uống làm cho ra sữa.

tầm gởi cây gạo

chùm gửi là loài cây bán ký sinh, có ở nhiều cây chủ (mít, bưởi, na, chanh...), trong nhân dân có nhiều người cho rằng Tầm gửi cây gạo có công dụng giải nhiệt, điều hòa áp huyết và tốt cho người bệnh gan, thận... có nhiều người săn tìm mua làm thuốc.

BS. Vũ Nguyên Khiết

Không bao giờ bỏ 6 thứ sau vào lò vi sóng - cái số 2 rất nhiều người mắc phải

1. Hộp đựng đồ ăn sẵn

Không bao giờ bỏ 6 thứ sau vào lò vi sóng - cái số 2 rất nhiều người mắc phải - Ảnh 1.

Dù lười biếng cỡ nào thì bạn cũng đổ đồ ăn từ hộp đựng sẵn ra bát rồi mới làm nóng đồ ăn trong lò vi sóng nhé! thỉnh thoảng chúng ta mua đồ ăn về, ăn không hết và để tới ngày hôm sau cho luôn cả hộp vào lò vi sóng mà không biết rằng việc này mang lại tác hại khó lường do các độc tố trong các hộp này sẽ thấm vào đồ ăn dưới sức nóng của lò vi sóng.

2. Các loại hộp nhựa, hộp xốp

Không bao giờ bỏ 6 thứ sau vào lò vi sóng - cái số 2 rất nhiều người mắc phải - Ảnh 2.

thơ ngây không kém là rất nhiều người xài hộp nhựa và vô tư lự cho vào lò vi sóng trong khi những hộp này không được dán nhãn "an toàn khi sử dụng trong lò vi sóng". Thậm chí kể cả đối với hộp được dán nhãn an toàn cho lò vi sóng bạn cũng nên hạn chế vì các hạt vi nhựa vẫn có thể được giải phóng và thấm vào đồ ăn của bạn đấy!

3. Trứng các loại

Không bao giờ bỏ 6 thứ sau vào lò vi sóng - cái số 2 rất nhiều người mắc phải - Ảnh 3.

Với nguyên lý làm nóng siêu nhanh của lò vi sóng, hơi nước sẽ xuất hiện mau chóng bên trong quả trứng và hậu quả sẽ là trứng bị nổ tung trong lò. Việc này không làm hỏng lò nhưng sẽ khiến bạn mất rất nhiều công sức và thời gian dọn dẹp. Giải pháp là bạn có thể đập một đầu trứng ra và bóc bỏ một ít vỏ để hơi nước có thể thoát ra, trứng sẽ không bị nổ.

4. Thịt đông lạnh

Không bao giờ bỏ 6 thứ sau vào lò vi sóng - cái số 2 rất nhiều người mắc phải - Ảnh 4.

Thịt đông lạnh là thứ mà bạn hoàn toàn không nên nấu trong lò vi sóng. Thịt sẽ chín không đều, nhìn bên ngoài có vẻ đã chín nhưng bên trong thì vẫn còn sống. Cách tốt nhất đối với thịt đông lạnh là bạn rã đông trong lò vi sóng và nấu bên ngoài nhé!

5. Túi giấy nâu

Không bao giờ bỏ 6 thứ sau vào lò vi sóng - cái số 2 rất nhiều người mắc phải - Ảnh 5.

Đôi lúc đi mua đồ ăn, tiệm thường đựng vào các túi giấy nâu. Về tới nhà thì đồ ăn đã nguội bớt phần nào, bạn liền tiện tay cho cả túi giấy vào lò vi sóng để làm nóng lại rồi mới ăn. Lần sau đừng làm vậy nữa bạn nhé, những túi giấy nâu này nhìn tưởng chừng vô hại vậy nhưng dưới cái nóng của lò vi sóng nó sẽ sản sinh ra các chất có hại cho thân thể bạn đấy!

6. Giấy nhôm hoặc bất cứ đồ kim loại nào

Không bao giờ bỏ 6 thứ sau vào lò vi sóng - cái số 2 rất nhiều người mắc phải - Ảnh 6.

Việc không sử dụng các vật dụng kim khí cũng như giấy nhôm trong lò vi sóng luôn được các nhà sinh sản khuyến cáo ngay khi bạn mua lò nhưng không ít người thỉnh thoảng vẫn mắc sai lầm, gây sự cố cháy nổ, hỏng lò. Bạn hãy nhớ nhé, đừng bao giờ để đồ vật kim loại vào lò vi sóng nhé!

Mãn kinh và những hệ lụy về sức khỏe

Chẩn đoán mãn kinh vững chắc nhất là khi người nữ giới đã ở vào độ tuổi 48 - 50 và mất kinh liên tục trong một năm (12 tháng) mà không có bệnh lý gì toàn thân hay tại bộ máy sinh dục.

Mãn kinh là tình trạng bình thường của mọi phụ nữ sau lần có kinh chung cuộc rồi vĩnh viễn kết thúc. Chẩn đoán mãn kinh kiên cố nhất là khi người đàn bà đã ở vào độ tuổi 48 - 50 và mất kinh liên tục trong một năm (12 tháng) mà không có bệnh lý gì toàn thân hay tại bộ máy sinh dục.

Mãn kinh thiên nhiên xảy ra ở quờ quạng phụ nữ không phân biệt giống nòi đạo hay đẳng cấp từng lớp. Mãn kinh không phải tự nhiên là những người bị mất hẳn kinh nguyệt dù tuổi còn trẻ do bị cắt tử cung, cắt cả hai buồng trứng hoặc do điều trị bằng thuốc hoặc tia xạ mà buồng trứng bị mất chức năng hoạt động của nội tiết tức thị mất chức năng sinh sản estrogen lẫn ngoại tiết tức thị phóng noãn.

Khi mãn kinh lượng estrogen (nội tiết tố nữ) giảm đi rất mạnh làm đổi thay cả hình thái của bộ máy sinh dục nữ: môi lớn môi bé teo đét, âm đạo khô, giảm ham muốn tình dục, kèm theo một số chức năng mất ngủ hay quên, loãng xương, rối loạn tim mạch và tiết niệu. Mãn kinh ở tuổi tìm 50 được coi là đúng hạn. Mãn kinh sớm là khi còn ở tuổi 40 hay ít hơn.

Trước khi mãn kinh nhiều đàn bà được báo trước bằng một thời kỳ tiền mãn kinh. Đó là một thời kỳ có những biến đổi về tính toán và thể chất có chu kỳ vào thời kỳ hoàng thể (sau phóng noãn) của chu kỳ kinh nguyệt. Cần theo dõi trong một số chu kỳ để phân biệt với những triệu chứng bệnh lý khác của người đàn bà.

Các triệu chứng trổi trong thời kỳ tiền mãn kinh là: tình trạng u uất, cảm giác vô vọng, nản; hay lo âu, bao tay, không thích hoạt động; buồn vui đột ngột, nhiều ý phủ định hơn; nóng tính, giận dữ, xung đột cá nhân vô cớ; khó hội tụ tư tưởng để làm việc hay học tập nghiên cứu; giảm sự quan hoài đến các hoạt động hằng ngày công việc, vui chơi bạn bè; hay buồn ngủ, dễ mỏi mệt, thiếu náo nức; ngủ nhiều hơn hoặc mất ngủ; cơn vã mồ hôi, nóng mặt hoặc nóng toàn thân; nhức đầu, đau cơ, đau khớp, tăng cân, béo lên, vú căng đau; thay đổi khẩu vị - ăn nhiều hoặc chán ăn.

Tuyến thượng thận đổi thay khi nữ giới vào tuổi mãn kinh.

Ở tuổi mãn kinh, cùng với những thay đổi ở buồng trứng, nhiều tuyến nội tiết các tạng khác cũng có thay đổi: những thay đổi này không đột ngột mà dần dần trong cả cuộc thế bắt đầu ngay từ thời kỳ bào thai. kích tấc buồng trứng tăng dần cho đến khi dậy thì. Từ lúc dậy thì buồng trứng nhỏ to theo giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt, sau khi có kinh có nang noãn phát triển to dần đến khi phóng noãn (vỡ nang) chỉ còn các sẹo (hoàng thể), buồng trứng lại co bé lại trong khi có kinh. Đến tuổi 40 buồng trứng giảm dần thể tích cho đến khi mãn kinh.

Ngay trước khi mãn kinh số noãn nang thoái triển, biến mất rất nhiều. Sự biến mất của noãn nang này xảy ra cùng lúc với sự tăng mạnh của nồng độ FSH (một hormon được bài xuất từ tuyến yên) trong máu, kinh nguyệt trở thành thất thường và nhiều chu kỳ không có phóng noãn.

Nồng độ estradiol giảm mạnh trong những tháng đầu sau mãn kinh. ngược lại testosteron của nữ giới không giảm nhanh như thế. Khả năng sản xuất đã kết thúc nhưng tình dục không kết thúc (hứng khởi tình dục ở đàn bà cần có testosteron).

thay đổi ở tuyến thượng thận - tuyến thượng thận nữ giới chỉ sản xuất một lượng nhỏ estrogen, nhưng một lượng đáng kể các chất tiền thân của androgen như dehydroepiandrosteron sulfat (DHAS) và dehydro epiandrosteron (DHA). Cả hai chất này đều giảm ít sau mãn kinh nhưng có vẻ như không lệ thuộc gì vào mãn kinh. Các steroid khác của thượng thận (cortisol và aldosteron) cũng vậy.

thay đổi ở trục dưới đồi - tuyến yên. Trục dưới đồi tuyến yên - buồng trứng luôn được cân bằng ổn định trong thời kỳ sản xuất - trục này đổi thay nhiều ngay ở thời kỳ tiền mãn kinh. đổi thay quan trọng nhất là ở tuyến yên lúc này FSH được sinh sản ra rất nhiều, kinh nguyệt trở thành thất thường.

Ở một số đàn bà chỉ số lutei-nizing hormon (LH) có thể tăng cao lên trước khi mãn kinh nhưng sau đó ổn định ở mức thường ngày mặc dù FSH vẫn ở mức cao. Sau mãn kinh cả LH và FSH đều giữ ở mức cao.

GS. Đỗ Trọng Hiếu