"Tôi có thể cung cấp thông tin tình báo tối mật của Mỹ cho phía bạn", lá thư nối. Phần còn lại của bức thư dài bốn trang được mã hóa bằng chữ cái và chữ số, thoạt nhìn giống như do người gõ loạn xạ trên bàn phím máy tính.
Để cho thấy sự trang nghiêm, người gửi đã gửi kèm một số ảnh chụp khu vực quân sự tại Trung Đông do vệ tinh Mỹ thực hành. Những ảnh này rõ ràng được tải xuống từ Intelink, mạng lưới server được mã hóa có vai trò như mạng Internet riêng của cộng tán đồng báo Mỹ. ngoại giả, người gửi còn kèm theo một số tài liệu mật khác như bản tin lưu hành nội bộ của CIA và bản hướng dẫn sử dụng vệ tinh trinh thám của Mỹ.
Các tài liệu trên chỉ là một trong ba phong bì thư mà FBI nhận được từ đặc tình tại đô thị New York vào ngày 4/12/2000. bì thư thứ hai đựng hướng dẫn giải mã bức thư. bao thơ thứ ba chứa những đoạn mã rút gọn.
Lá thư mã hóa, phương pháp giải mã, và đoạn mã rút gọn đã được gửi đi trong ba bao thơ biệt lập. Nhưng người gửi có lẽ không ngờ cả ba bì thư đều rơi vào tay của FBI duyệt đặc tình.
Có đủ ba bao thơ trong tay, FBI mau chóng giải mã được phần còn lại của lá thư. Trong thư, người gửi cho biết đã làm tại CIA sắp đủ 20 năm và sẽ nghỉ hưu trong hai năm tới. Người này đòi ít ra 13 triệu USD để cung cấp thông tin tối mật về hệ thống tình báo trên mặt đất, trên không và vệ tinh của Mỹ cho phía "đối tác nước ngoài".
Vì tên điệp báo viên muốn bán bí mật đặc tình báo Quốc gia, FBI tinh thần được độ liên hệ của vấn đề. Qua đánh giá sơ bộ, FBI nhận định người dùng được đào tạo mật mã học. Ngoài ra, căn cứ việc dùng hệ thống mã rút gọn, FBI nhận định kẻ này đang hoặc từng là lính vì mã rút gọn thường được dùng trong quân đội. Người gửi cũng nhiều khả năng đã có gia đình riêng vì trong thư có viết "nếu làm điệp báo, tôi sẽ đặt bản thân và gia đình vào tình thế rủi ro".
Nhưng, điều khiến FBI để ý là việc bảng mã rút gọn bị viết sai chính tả rất nhiều. Điều này đặc biệt quan trọng vì tên điệp viên đã đặt ra giao thức bảo mật cực kỳ thận trọng nhưng sao lại không biết cách viết những từ cơ bản cho đúng chính tả?
| Mã rút gọn | Từ được viết tắt | Từ đúng |
|---|---|---|
| AP | Ẩn gianh | Ẩn danh |
| NH | Céo buộc | cáo buộc |
| GR | Làm nộ | Làm lộ |
| 16 | Cẩn chọng | cẩn trọng |
| DZ | Máy bây | phi cơ |
| MY | Vu hiệu hóa | Vô hiệu hóa |
Dù tên điệp viên tự giới thiệu là chuyên gia phân tách của CIA và thậm chí gửi kèm bản tin nội bộ của cơ quan này, FBI cho rằng đây chỉ là đánh lạc hướng nên tức thì xin trát nhà giam email của hắn, từ đó phát hiện được lập bốn tháng trước (8/2000). Người lập để tên là Steven Jacobs, truy cập từ thư viện công cộng tại quận Prince George, bang Maryland, nhưng lại khai báo địa chỉ ngụ tại tỉnh thành Alexandria, bang Virginia.
Sau khi đánh dấu các địa điểm từng truy cập vào email này, FBI thấy rằng mỗi lượt truy cập đều đến từ các thư viện công cộng tập kết quanh thị trấn Bowie và Crofton, bang Maryland. Cơ quan tình báo gần nhất trong khu vực này là Cơ quan An ninh Quốc gia (viết tắt là NSA), nơi giao hội hàng nghìn viên chức là bộ đội từng được học về mật mã học và hàm tại thị trấn Bowie và Crofton.
Trùng hợp, NSA vừa cho nghỉ việc khoảng 2.000 người trong đợt tinh giản biên chế vừa qua nên nhân viên ở đây có thể bất mãn và nghĩ tới việc bội phản. Nếu kẻ điệp báo làm tại NSA, điều này cũng sẽ hạp với nhận định kẻ này tự nhận là chuyên viên CIA để đánh lạc hướng. Dù vậy, FBI vẫn bí hiểm thông tin cho cả NSA và CIA để hiệp tác truy vấn tên gián điệp.
Ở khu vực khả nghi còn có Cơ quan Trinh sát nhà nước (NRO), chuyên đảm nhiệm do thám và thám thính qua vệ tinh, cùng loại thông báo mà tên điệp viên hứa. Nhiều thành viên của NRO song song là lính.
Trong số thư viện mà tên gián điệp dùng để truy cập có một lần tại thành thị Falls Church, bang Virginia, cách hội sở NRO chỉ 15 dặm. FBI không loại trừ khả năng tên điệp báo viên sống gần NSA và làm cho NRO. Từ đây, NRO cũng tham gia săn điệp viên.
Tiếp theo, điều tra viên tìm gặp các thư viện nơi có máy tính truy cập địa chỉ email này để tìm đầu mối. tuy thế, quãng theo hướng này không có kết quả vì thư viện công cộng vốn không lưu trữ lịch sử truy cập máy tính để bảo mật tính danh người dùng.
Bế tắc, đặc vụ FBI đổi hướng điều tra, tập kết chừng những người có thể truy cập Intelink và tải ảnh chụp từ vệ tinh gửi kèm trong phong bì trong vòng hai năm qua. Tuy nhiên, mỗi cơ quan tình báo lại có hồ sơ lưu trữ lượt truy cập riêng biệt, mỗi lượt truy cập có thể đi từ nơi này sang nơi khác trước khi tới đích nên việc kiểm tra rất phức tạp. Số người khả nghi có thể lên tới con số hàng trăm.
Tuy nhiên, trong một lần coi xét kỹ, đặc vụ FBI phát hiện rìa trên cùng của một bức ảnh có dòng chữ bé xíu bị cắt mất nửa trên nên không rõ nội dung, nhưng vẫn đủ để nhận ra đây là đường link của trang web. Các bức ảnh khác đều đã bị tên điệp viên cắt hết đường dẫn, nhưng hắn sơ sểnh để sót tờ này.
phối hợp suy đoán và công nghệ, FBI đã có thể khôi phục lại phần chữ bị cắt. Từ thông tin trong đường link, đặc vụ biết được bức ảnh này được in ngày 8/7/1999. giả thử điệp báo viên đã in tài liệu cùng ngày truy cập, điều tra viên có thể thu hẹp khuôn khổ kiêng từ trong hai năm xuống chỉ còn trong một ngày.
Dựa vào đây, FBI thu hẹp chỉ còn 11 địa chỉ IP đã truy cập vào ảnh trên trong ngày 8/7/1999, trong đó 6 địa chỉ IP ở vùng Bờ Tây nước Mỹ nên bị loại vì không trong khu vực bang Virginia hoặc Maryland. Trong số còn lại, hai địa chỉ tới từ NSA, hai từ NRO, còn một từ CIA. tuy thế, đặc vụ chỉ có thân xác định được cụm máy tính nào đã truy cập mà không biết được máy tính cụ thể trong cụm.
Song song với cuộc điều tra của FBI, NRO cũng tổ chức soát lại hồ sơ viên chức. Vì người viết thư có nói sẽ nghỉ hưu trong hai năm tới vì sắp làm đủ 20 năm, đặc vụ NRO nhận định tên điệp báo viên có cấp đội viên trong quân đội Mỹ, không phải cấp sĩ quan hoặc thường dân vì chỉ cấp bậc này mới nghỉ hưu sau 20 năm tại ngũ.
Từ đây, đặc vụ NRO nhận định: Chỉ cần tìm những người là lính đã nghỉ hưu trong vòng hai năm trở lại hoặc sẽ nghỉ trong hai năm tới. Dựa vào đó, phạm vi ngần được thu hẹp từ hàng chục nghìn người xuống còn vài trăm người. Sau khi lọc ra những người có nguy cơ (thí dụ nợ nần hoặc gặp rắc rối với bài soát nói láo), NRO lập được danh sách 30 người khả nghi.
Kết hợp kết quả điều tra của NRO và FBI, các đặc vụ loại trừ dần xuống còn một người khả nghi hơn cả tên là Brian Regan, chuyên viên phân tích tín hiệu làm việc tại NRO từ năm 1995 và nghỉ việc vào tháng 8/2000. Brian mang hàm thượng sĩ trong Không quân Mỹ, từng được đào tạo mật mã học. Máy tính của Brian thuộc vào cụm máy đã truy cập ảnh mật ngày 8/7/1999.
Nhưng điều khả nghi nhất là trong bức thư viết tay gửi cho cơ quan, Brian viết sai chính tả ngay ở tựa đề "Thư hồi am". Dòng nào trong bức thư của Brian cũng có lỗi chính tả, tỉ dụ như từ "cái" bị viết thành "áci".
Tổ đặc vụ thấy nếu so sánh bức thư của Brian với 3 bức thư do đặc tình chuyển thì các lỗi sai khá giống nhau.
|
|
Regan Brian. Ảnh: FBI. |
Qua tìm hiểu, tổ đặc vụ được biết Brian sống ở thị trấn Bowie, bang Maryland, khá gần những thư viện nơi email được truy cập. Ngày 15/3/2001, FBI chính thức mở cuộc điều tra về Brian Regan.
FBI phát hiện từ nhỏ Brian đã bị chứng khó đọc ("dyslexia"). Dù không phản chiếu trí tuệ người bệnh, chứng khó đọc vẫn gây ngăn cản tột cùng trong việc đọc và viết. Người bệnh thường kém cạnh chúng bạn trên trường lớp và có cảm giác ngu dốt. Có bạn bè từng nói Brian "may mắn mới tốt nghiệp cấp III".
Brian nhập lực lượng Không quân Mỹ và dần thăng tiến trong vị trí chuyên viên phân tách tình báo. Năm 1993, Brian được phong hàm thượng sĩ rồi được phân tới làm tại NRO vào năm 1995. Tới tháng 8/2000, Brian nghỉ việc tại NRO rồi hai tháng sau được nhận vào làm cho tập đoàn tư nhân.
Vì máy tính được phân cho Brian tại NRO không có ai sử dụng từ khi người này nghỉ việc, tổ đặc vụ phân tích dữ liệu trong máy để tìm làm mối, qua đó công nhận Brian từng truy cập vào nhiều đường link được bao gồm trong thư của kẻ điệp báo viên.
ngoại giả, FBI còn thấy Brian liền lướt Intelink liên tục nhiều tiếng trong giờ làm việc, trong khi đồng nghiệp khác chỉ vào một lúc rồi thoát ra. Từ khóa chừng của Brian là bằng chứng cho thấy không ai khác ngoài anh ta đã lướt Intelink.
Cho rằng đã xác định tên điệp viên, tổ đặc vụ bắt đầu giám sát nhất cử nhất động của Brian. Ngày 13/6/2001, đặc vụ thấy Brian lại ngồi máy tính trong thư viện công cộng. Chờ Brian rời khỏi, đặc vụ tới xem thì rất kinh ngạc vì kẻ nghĩ ra mưu mô điệp báo phức tạp như Brian lại có thể quên không tắt trình duyệt web.
Nhờ sai lầm của Brian, đặc vụ có thể xem lại lịch sử truy cập và phát hiện hắn ta từng địa chỉ đại sứ quán của một số nước đặt tại Pháp và Thụy Sĩ. Theo đặc vụ, Brian có thể đang tìm cách gửi thư ra nước ngoài hoặc gặp mặt trực tiếp tình báo nước khác để rao bán bí hiểm.
Tuy vậy, FBI biết rõ số chứng cứ hiện có về Brian chưa đủ mạnh. Dù có trong tay bì thư thư, nhưng tài liệu này do đặc tình gửi tới. FBI không muốn gọi đặc tình tới làm chứng trước tòa để giải thích cội nguồn chứng cớ. Để có thêm chứng cứ, FBI dặn NRO mời Brian về lại làm việc. Trước đó, các đặc vụ lắp đặt sẵn camera giám sát hướng về chỗ ngồi của Brian.
|
|
Đặc vụ giám sát Brian tại chỗ làm việc nhưng không có kết quả. Ảnh: FBI. |
Ngay khi Brian quay lại làm việc, điều tra viên phát hiện anh ta tiếp chuyện lướt Intelink để tìm tài liệu mật. Một lần, điều tra viên thấy Brian vừa nhìn màn hình vừa viết gì đó vào trong giấy và sổ. Sau khi viết xong, Brian xé và hủy nhiều lớp giấy liền nhau nhằm xóa bỏ vết hằn do bút viết để lại. Brian cẩn thận như vậy nên điều tra viên không có chứng cớ mới đáng kể.
Tới tháng 8/2001, đặc vụ biết tin Brian sắp ra phi trường đi Zurich, Thụy Sĩ. Sợ Brian chạy trốn, việc bắt giữ được thực thi. Trên người Brian, đặc vụ phát hiện tài liệu mật, giấy ghi địa chỉ đại sứ quán một số nước tại Thụy Sĩ, bốn trang giấy chứa đầy những chữ cái và chữ số được viết theo cụm ba ký tự.
Đặc biệt, đặc vụ còn thấy Brian mang theo cuốn sổ gáy xoắn, trong đó có dòng chữ viết tay gồm 13 từ có vẻ rất ngẫu nhiên như Xe ba bánh – găng – Xe máy – Công tắc – Vũ khí – Bút – Las Vegas...
Qua đối chiếu với camera giám sát, đặc vụ thấy Brian đã viết lên cuốn sổ gáy xoắn này khi nhìn vào ảnh do vệ tinh Mỹ chụp địa điểm phóng thử tên lửa của Trung Quốc nên suy luận đây là tọa độ vì các con số kinh - vĩ độ khi viết ra sẽ đủ 13 ký tự. Việc cần làm hiện nay là tìm cách chứng minh dãy 13 từ trong sổ gáy xoắn là tọa độ địa điểm thuộc thông tin mật của Mỹ.
Lúc này, một đặc vụ FBI bắt gặp tờ giấy Brian viết tên đăng nhập và mật khẩu của tài khoản đầu tư chứng khoán. Mật khẩu của account đầu tư phải là dãy số, nhưng ở đây đã được Brian viết thành "Tay -- Cây – Tay – Ô tô". Điều tra viên cho rằng người mắc chứng khó đọc như Brian thường có xu huớng nhớ chữ bằng cách gán hình ảnh cho chữ cái. Theo hướng này, đặc vụ đoán "tay" có 5 ngón nên đại diện cho số 5, "cây" đứng thẳng như số 1, còn "ô tô" có bốn bánh nên là số 4. Điều tra viên nhập con số trên vào account của Brian tại trang web đầu tư chứng khoán thì đúng ngay lần trước hết.
Dựa trên nguyên lý tương tự, điều tra viên có thể "bẻ khóa" dãy 13 của của Brian, thí dụ như "khí giới" làm liên hệ tới khẩu súng ổ quay 6 viên nên là số 6, Las Vegas – nơi có nhiều sòng bạc – đại diện cho số 7 vì thường có câu nói "số 7 may mắn"...
Đặc vụ cho rằng đã chứng minh được Brian có hành vi mã hóa thông báo mật của chính phủ Mỹ để giấu. tuy thế, điều tra viên bó tay trước bốn trang giấy được mã hóa theo cụm ba mà nhà chức trách tìm thấy trên người Brian lúc bắt giữ. Điều tra viên nghi bốn trang giấy này sẽ tiết lậu vị trí chôn giấu số tài liệu mật Brian đã in ra để bán.
Tiếp theo, điều tra viên nhà đá laptop cá nhân của Brian, phát hiện bản thảo thư chào bán tài liệu mật, cũng như phiên bản đã được mã hóa, y sì những bức thư mà phía FBI đánh chặn được trên đường được gửi đi. Đây có nhẽ là chứng cứ quan trọng nhất để cáo buộc Brian.
Công tố viên đưa Brian ra tòa xét xử. Công tố viên buộc tội khi sắp chạm mốc 20 năm tại ngũ, Brian lo lắng lương hưu quân đội không thể tương trợ vợ đang học lấy bằng điều dưỡng và bốn đứa con, trong khi bản thân còn mang khoản nợ 116.000 USD trong thẻ tín dụng. Vì tài chính hạn hẹp, Brian định rao bán bí hiểm chính phủ để kiếm lời. Với cáo buộc trên, công tố viên đề nghị án tử hình, cũng là lần trước nhất án tử hình được đề nghị cho tội danh điệp báo từ năm 1953.
|
|
Điều tra viên bất lực trước bốn trang giấy được mã hóa theo cụm ba ký tự. Ảnh: Wired. |
Tháng 2/2003, Brian bị buộc tội điệp viên chưa thành và Thu thập tài liệu quốc phòng nhưng chỉ bị chung thân không đặc xá. Sau khi lĩnh án, để không bị biệt giam và giúp vợ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, Brian chịu giải mã bốn trang mật mã cụm ba kia, từ đó giúp đặc vụ tìm lại được số tài liệu mật Brian đã in ra và chôn giấu.
Hiện, Brian vẫn chấp hành án tại nhà đá liên bang quận Preston, bang West Virginia.
Quốc Đạt (Theo Wired, FBI )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét